Gezond eten bij nierziekte

Als het menselijk lichaam minder urine produceert bij nierfalen, is het belangrijk om ervoor te zorgen dat u niet te veel drinkt om ophoping van gevaarlijke vloeistof tussen dialysesessies te voorkomen. Uw zorgteam zal u vertellen hoeveel u dagelijks mag drinken zonder risico op complicaties. Sommige patiënten houden ervan om uit flessen te drinken om hun vochtinname bij te houden. Welke methode u ook gebruikt, zorg ervoor dat u bewaakt hoeveel u drinkt.

Zie ook FAQ hieronder.

Als je nierfalen hebt, kan je lichaam het natriumgehalte (zout) vaak niet meer effectief reguleren. Natrium kan bijdragen aan een hoge bloeddruk en ervoor zorgen dat u dorst krijgt en dus meer drinkt.

• Gebruik bij het koken slechts kleine hoeveelheden zout. Het gebruik van kruiden en andere specerijen helpt om zout te verminderen.
• Voeg geen zout toe aan je eten aan tafel.
• Als je noten of verwerkt voedsel eet, zoals pizza, zorg er dan voor dat ze weinig zout bevatten – ook macadamianoten hebben in het algemeen de voorkeur boven andere soorten noten.
  

Een verhoogd fosfaatgehalte kan op lange termijn botontkalking en arteriosclerose veroorzaken. Om uw bloedvaten en botten te beschermen, moet u uw dagelijkse fosfaatinname aanpassen aan uw individuele behoeften. Het grootste deel van het fosfaat dat we binnenkrijgen, zit in eiwitten, bijvoorbeeld in vlees en melk. Het is ook belangrijk om uw fosfaatbinders volgens voorschrift in te nemen. Als u een hoge fosfaatinname plant, mogelijk door een gepland barbecuefeestje, vraag dan vooraf aan uw arts hoe u de fosfaatbinders die dag moet innemen.

Als de nieren niet meer voldoende kalium uitscheiden, kan het kaliumgehalte in het bloed stijgen (hyperkaliëmie), bijvoorbeeld na het eten van kaliumrijk voedsel. Hyperkaliëmie is een zeer gevaarlijke aandoening en kan levensbedreigende hartritmestoornissen veroorzaken. Vaak gebeurt dit zonder symptomen, wat een belangrijke bijdrage levert aan het bedreigende karakter. Zelfs patiënten die nog nooit eerder hyperkaliëmie hebben gehad, worden bedreigd door een enkele episode van deze aandoening. Uw arts zal u helpen om uw kaliumgehalte onder controle te houden.

Eiwitten zijn een belangrijke voedingsstof voor veel lichaamsfuncties. Als dialysepatiënt hebt u voldoende eiwitinname in uw dieet nodig. De meeste eiwitten zijn echter rijk aan fosfaat. Je dieet moet voldoende eiwitten bevatten en niet te veel fosfaat. Uw dialysemedewerker vertelt u hoeveel en welke soorten eiwitten goed zijn voor u.

Vermijd verwerkte en bereide voedingsmiddelen waar mogelijk, omdat er vaak zout wordt toegevoegd voor de smaak. Controleer bij het eten van verwerkte voedingsmiddelen de etiketten voor zout en natrium op de ingrediëntenlijst. Hoe lager het zout- of natriumgehalte op de ingrediëntenlijst, hoe beter. En vergeet niet te controleren hoeveel zout u al hebt ingenomen sinds uw laatste dialysebehandeling. Bij het eten in een restaurant kun je vragen naar het zout-, fosfaat- en kaliumgehalte. Meestal is het echter beter om deze inhoud zelf te controleren aan de hand van voedingslijsten.

Je kunt je lichaam helpen door je eten op de juiste manier te bereiden. Zelfs sommige voedingsmiddelen met een hoog kaliumgehalte, zoals aardappelen en fruit, kunnen worden gegeten als ze correct worden bereid. Doe ze in water om het kalium eruit te spoelen voordat je ze eet. Over het algemeen draagt zelfbereide verse voeding bij aan uw welzijn.

Bij chronische nierziekte, vooral in de vroege stadia, kan een uitgebalanceerd dieet essentieel zijn voor uw welzijn en om verdere complicaties te voorkomen. Dieet kan echter niet echt helpen om je nierfunctie op zich te verbeteren. Stel samen met uw arts en diëtist een dieetplan op dat bij u en uw persoonlijke voedingsdoelen past.

Fosfaat is te vinden in veel voedingsmiddelen. De nier houdt meestal het evenwicht goed door het te verwijderen wanneer er te veel in het lichaam zit. Het is nodig voor het behoud van gezonde botten, bloedvaten, huid en andere. Een hoog fosfaatgehalte kan jeuk en pijnlijke ogen veroorzaken. Een continu hoog fosfaatgehalte kan leiden tot een toename van PTH (bijschildklierhormoon), wat op lange termijn schade aan de botten kan veroorzaken. Als uw fosfaatgehalte hoog is, wordt u vaak gevraagd om een fosfaatarm dieet te volgen en kunt u tabletten krijgen voorgeschreven om het fosfaat te binden. Deze worden fosfaatbinders genoemd. Uw diëtist zal u adviseren over uw dieet en zaken als het beperken van zuivelproducten en het juiste moment om uw fosfaatbinders in te nemen.

Een van de belangrijkste functies van de nieren is het in evenwicht brengen van vloeistoffen in het lichaam. Bij nierinsufficiëntie is een veelvoorkomend probleem dat overtollige vloeistof niet wordt verwijderd. Dit veroorzaakt op zijn beurt vloeistofoverbelasting, wat kan leiden tot hoge bloeddruk, langdurige schade aan bloedvaten en zelfs schade aan het hart. Je vochtbeperking hangt af van je urineproductie, die na verloop van tijd kan afnemen. Uw zorgteam vertelt u hoeveel u kunt drinken.

Om je dorst onder controle te houden, verdeel je je vochtinname gelijkmatig over de dag met behulp van kleine kopjes. Je kunt ook gorgelen met ijswater, ijsblokjes zuigen (die nog steeds 10-15 ml vloeistof per blokje bevatten) of kauwgom. Vermijd zout en zoute voedingsmiddelen, zoals chips, bacon en soep, omdat deze je dorst doen toenemen. Wees voorzichtig met verborgen vloeistoffen, bijv. water voor tabletten, jus, custard en melk op granen.

De vloeistofinname voor elke patiënt wordt berekend op basis van de urineproductie, plus 500 ml in een periode van 24 uur. De 500 ml dekt ongeveer het vloeistofverlies door de huid en de longen. De gewichtstoename tussen dialysesessies mag niet meer bedragen dan 1-1,5 kg voor een interval van één dag en 1,5-2,5 kg over 2-3 dagen. Over het algemeen geldt dat hoe kleiner u bent, hoe minder gewicht u moet toenemen.

Als u tussen dialysebehandelingen te veel drinkt, kan dit leiden tot overmatig vocht in uw lichaam, vloeistofoverbelasting genoemd. Tijdens dialyse kunt u echter een daling van uw bloeddruk ervaren vanwege de noodzaak om de extra vloeistof te verwijderen. Dit wordt hypotensie genoemd. Hypotensie kan u onwel en duizelig maken en u zelfs schade toebrengen. Daarom is het belangrijk om de aanbevolen hoeveelheid vloeistof aan te houden om de interdialytische gewichtstoename laag te houden. Dit kan helpen om u te beschermen tijdens uw dialysebehandeling.

Wanneer u met de dialyse begint, hoort u over uw drooggewicht. Dit is het gewicht dat je lichaam moet hebben zonder overtollig vocht. Het is ook het gewicht dat wordt gebruikt om te berekenen hoeveel vloeistof u tussen dialysesessies hebt aangebracht en dus hoeveel er per dialysesessie moet worden verwijderd. Uw drooggewicht kan na verloop van tijd veranderen. Het kan nodig zijn om het na een paar maanden te verhogen als u meer begint te eten nu u dialyse krijgt en u zich beter voelt. Het kan echter ook nodig zijn om het te verlagen als u zich onwel voelt en gewicht hebt verloren.

Als het watergehalte van het lichaam hoog wordt, zorgt het opgehoopte vocht ervoor dat het lichaam opzwelt, meestal vanaf de enkels door de zwaartekracht, waardoor het lichaam kan uitzetten. Als het overtollige vocht niet wordt behandeld, kan het zich in de longen neerzetten en een levensbedreigende aandoening veroorzaken die longoedeem wordt genoemd. Kortademigheid is een van de belangrijkste symptomen van deze aandoening. Het kan schade veroorzaken aan uw longen, hart en andere organen. We kunnen proberen het overtollige vocht met dialyse te verwijderen, maar frequente en duidelijke op- en neergaande bewegingen kunnen blijvende schade veroorzaken en leiden tot chronische ademhalings- en hartproblemen.

Vloeistofbeperking is voor veel patiënten een van de moeilijkste aspecten van dialyse om mee om te gaan, en het is niet eenvoudig. Maar er zijn een aantal tips die je kunt volgen om je de hele dag door te helpen.

• Zorg ervoor dat u weet wat uw vloeistofbeperking is. Vraag uw zorgteam als u niet zeker bent
• Vermijd het eten van zoute voedingsmiddelen, omdat je dan dorst krijgt
• Gebruik een kleinere beker of glas. Het voelt beter om een vol klein glas te hebben dan een half groot glas
• Als je dezelfde beker gebruikt, weet je hoeveel je per dag kunt eten. Maar zorg ervoor dat je weet hoeveel vloeistof erin zit
• Sommige mensen zuigen op ijsblokjes (maar vergeet niet dat dit deel uitmaakt van je vochtbeperking), of zuigen op gekookte snoepjes als ze dorst hebben (wees voorzichtig als je diabetes hebt)
• Let op verborgen vloeistoffen in voedingsmiddelen zoals meloenen, watermeloen, soep, saus en diepvrieslekkernijen zoals ijs. Dit is allemaal vloeibaar
• Ook gekookte snoepjes kunnen het dorstgevoel verminderen. Maar wees voorzichtig, ze bevatten suiker.